الفبای فلسفه

فلسفه

ــ آیا کتاب‌هایی که نامی تا این حد فریبنده دارند، دیدگاهی ساده‌شده و سطحی از فلسفه ارائه می‌دهند؟ بله. به احتمال خیلی زیاد.

ــ آیا ممکن است این دیدگاه ساده‌شده باعث انحراف ذهن خواننده شود؟ بله. ممکن است

ــ آیا یادگیری فلسفه، کار یک کتاب و دو کتاب نیست و خواننده باید بسیار بخواند و بسیار بیندیشد؟ بله. قطعاً

ــ آیا فلسفه فعالیتی پیچیده است که احتمالاً هیچ «الفبا»یی ندارد؟ بله. احتمالاً

ــ آیا کتاب‌هایی در شرح چیستی فلسفه، با کتاب‌های خود فلاسفه متفاوتند و ممکن است نتوانند به پرسش «فلسفه چیست» پاسخ درستی بدهند؟ بله. همین‌طور است.

ــ آیا چنین کتاب‌هایی تاریخ فلسفه را تا حد زیادی نادیده می‌گیرند؟ بله. حتماً

ــ آیا فلسفه را مانند خود فیلسوفان باید از میانه آغاز کرد و در آن به دنبال مسئله‌ی شخصی گشت؟ بله. این راه خوبی برای مطالعه‌ی فلسفه است.

ــ با این اوصاف، آیا خواندن چنین کتابی اتلاف وقت است؟ نه

شاید تا به حال برایتان اتفاق افتاده باشد که در یک لحظه‌ی خاص، دنیا پیش چشمتان مبهم و محو شده باشد و صدایی در سرتان پیچیده باشد که «معنای این زندگی چیست؟ چرا ما هستیم به جای این که نباشیم؟ چرا باید بر طبق این قانون مشخص عمل کنم؟ چرا جهان این گونه است؟ یا چرا این تابلو را یک اثر هنری می‌نامند؟». اگر تا کنون به چنین پرسش‌هایی یا پرسش‌هایی شبیه به این‌ها اندیشیده‌اید، بدانید که سروکارتان با فلسفه است و اگر چیز زیادی از فلسفه نمی‌دانید، باید به هر حال از جایی شروع کنید. کتاب واربرتون یکی از بهترین نقاط شروع آشنایی شما با فلسفه است.
شاید چنین کتابی، کمابیش تمام عیب‌هایی را که بالاتر گفته شد داشته باشد اما کسی که می‌خواهد با فلسفه آشنا شود، چاره‌ای ندارد جز این که با در نظر داشتن تمام این هشدارها، به کتابی ساده در شرح چیستی فلسفه مراجعه کند و این کتاب یکی از بهترین کتاب‌ها در این دسته است. کتابی ساده و روشن، برای آنان که می‌خواهند بدانند این فعالیت والا و اصیل ذهن بشر، به چه چیزهایی می‌پردازد، به چه شکل پیش می‌رود، با چه پرسش‌هایی مواجه می‌شود، چگونه باید به این پرسش‌ها پاسخ داد و از همه مهم‌تر، اندیشیدن به این پرسش‌ها چه سودی برای زندگی بشر دارد.

شیرین مجد
الفبای فلسفه | نایجل واربرتون | ترجمۀ مسعود علیا | انتشارات ققنوس